เป็นระยะเวลา 2 เดือนที่ผมได้นั่งในห้องผู้บริหารในบริษัท SME ขนาดไซส์ประมาณ L ได้เห็นบทสนทนา ได้เห็นกระบวนการคิด การตัดสินใจ หลายส่วน บางการตัดสินใจที่ผมคิดว่าต้องวางแผนเป็นสัปดาห์หรือเป็นเดือน กลับจบได้ในไม่กี่ชั่วโมง วันนี้ถือโอกาสดีเลยอยากบันทึกประสบการณ์นี้ไว้

ผู้บริหาร จากมุมมองของผม มีหลายประเภท

• ผู้บริหารที่เป็นพนักงานเหมือนเรา ๆ เพียง KPI ความรับผิดชอบมาก ในเชิงธุรกิจอาจเรียกว่า ผู้บริหารมืออาชีพ/ผู้บริหารมือปืนรับจ้าง
• ผู้บริหารที่เป็นเจ้าของ สร้างธุรกิจของตนเองขึ้นมาตั้งแต่ต้น พาธุรกิจผ่านร้อน ผ่านหนาวมานับครั้งไม่ถ้วน
• ผู้บริหารในกลุ่มธุรกิจครอบครัว อาจเป็น Generation 1,2,3,… สานต่อเจตนารมณ์ วิถีของธุรกิจ และต่อยอดจากแก่นเดิม

ผู้บริหารนี้แตกต่างออกไปในประเภทธุรกิจ ขนาดของธุรกิจ คู่ค้า หรือ โดยรวมผมเรียกว่า DNA ของธุรกิจ

อาจเป็นผู้บริหารองค์กร ผู้บริหาร Division ผู้บริหารธุรกิจย่อย ผู้บริหารส่วนงาน เป็นต้น

เมื่อเห็นประเภทของผู้บริหารแล้ว ผมเชื่อว่าทุกคนมีอำนาจ (Power) หน้าที่ (Responsibility) บทบาท (Role) แตกต่างกันออกไป ผมจึงอยากหยิบยก Common Ground ที่คิดว่า ผู้บริหารต้องทำอะไร ออกมาก่อน จะเล่าออกมาอย่างชัดเจนครับ

(1) บริหารเงิน/บริหารกระแสเงินสด (Cash Flow Management)

แบ่งออกเป็นในมุมรายได้ และ รายจ่าย

รายได้ : บริษัทเราทำเงินจากไหน เราขายสินค้าหรือบริการอะไร หรือ โครงสร้างของรายได้มาจากไหนบ้าง ราคาสินค้า ยัง Valid ในปัจจุบัน Sales ยังขายได้ดีไหม

รายจ่าย : Fixed Cost / Variable Cost คืออะไรบ้าง แต่ละเดือน แต่ละสัปดาห์ เงินออกเป็นอย่างไร

การลงบัญชี การทำแผนงบประมาณ/การอนุมัติแผนงบประมาณ การจ่ายภาษี การขอสินเชื่อ และอื่น ๆ นี้อาจอยู่ในฝ่ายบัญชี/ฝ่ายการเงิน ซึ่งผมคิดว่าเป็นหัวใจหลักของการทำธุรกิจ

ธุรกิจที่ยั่งยืนสำหรับผมคือธุรกิจที่สามารถบริหารเงินได้ดี คุณว่าจริงไหม?

(2) บริหารกำลังคน/บริหารทรัพยากรในการส่งมอบสินค้าหรือบริการ

ทุกรายได้ที่เข้ามา การส่งมอบสินค้าหรือบริการ ออกจากธุรกิจ ย่อมต้องใช้คนหรือทรัพยากรบางอย่าง

คน – รับเข้า (Acquisition) ดูแล (Benefit/Monitor) พัฒนา (Development) 

รับคนที่ใช่ ทำเกณฑ์ประเมินให้ชัด ประเมินผล และทำให้คนที่จำเป็นยังอยู่

ส่วนนี้อาจมอบหมายแก่ฝ่ายทรัพยากรบุคคล (Human Resource / People) แต่ต้องให้มาอัปเดต

การอัปเดตนี้ควรเกิดขึ้นกับทุกอำนาจที่ได้มอบหมายลงไปเพื่อ Monitor ในภาพรวมได้ ไม่พังไปก่อน ไม่สายเกินแก้

ทรัพยากร – ดู Bottleneck แก้ Bottleneck เลือกอุปกรณ์ให้เหมาะสม

งานฝั่งปฏิบัติงาน (Operation) ต่าง ๆ ทั้งในมุมที่มี Touch Point เป็นลูกค้า คู่ค้า Supplier Regulator หรือแม้แต่งานหลังบ้าน เช่น การจัดซื้อ งาน Admin เอง

ผมพยายามเลี่ยงการพูดถึงเทคโนโลยี เพราะ เราควรรู้ Workflow ก่อนจะลงว่า Match Technology ส่วนไหนครับ

พอลองลงรายละเอียดแล้ว ข้อ (1) (2) สามารถรวมได้ว่า ผู้บริหาร มีหน้าที่ “บริหารทรัพยากรที่จำเป็นต่อธุรกิจ”

ผมเน้นย้ำคำว่าจำเป็น เพราะ หากไปโฟกัสสิ่งที่ไม่จำเป็น เสียเวลา เสียเงิน เสียโอกาสครับ

(3) ออกหาโอกาส

ใช้อำนาจหรือหมวกของคุณในการหาโอกาสให้แก่องค์กร

ดูแล Partner จากหลาย Stakeholder ที่เกี่ยวข้อง ไล่เรียงความสำคัญจากมากไปน้อย

วางแผน กำหนดทิศทาง Strategy ระยะสั้น กลาง ยาว ของธุรกิจ

แล่นเรือไปหาน่านน้ำใหม่ ๆ เพื่อสร้างยอดขายอย่างต่อเนื่อง

ออกไปดู Trend ทิศทางกระแสน้ำในน่านน้ำ ทิศทางจะไปที่ไหน ที่ไหนต่อยอดจากแก่นธุรกิจของเราได้

(4) บริหารความเสี่ยง

ประเมินข้อมูลจากฝ่ายต่าง ๆ เพื่อดูว่าตรงไหนมีความเสี่ยงมาก/น้อย

ปิดจุดที่เป็นความเสี่ยงมาก ซึ่ง มักเห็นเมื่อคุณเริ่มทำ ISO หรือ ต้องตรวจสอบ Standard บางอย่าง

ใช้เวลาส่วนหนึ่งในการดูคู่แข่งในตลาดบ้าง ทั้งทางตรง หรือ ทางอ้อม

อาจเกี่ยวเนื่องกับ ข้อ (1) ในเรื่องของการดูกระแสเงินสดครับ

และอีกสิ่งสำคัญ ดูแลกายใจตนเองให้ดี เพราะสุขภาพของคุณคือความเสี่ยงของบริษัท 

ในขณะเดียวกัน ต้องออกแบบให้บริษัทเดินต่อได้แม้ไม่มีคุณ

และถ้าหากผมได้เป็นผู้บริหารหนึ่งวัน ผมจะทำอะไร?

“ไม่ทำสิ่งที่ไม่จำเป็น
และทำสิ่งที่จำเป็น”

เมื่อคุณเป็นผู้บริหาร เรื่องร้อยแปดพันเก้า จะเข้ามาอย่างไม่หยุดหย่อน

เป็นหน้าที่ของคุณที่ต้องรู้ว่าอะไรคือสิ่งที่สำคัญ

หน้าที่ บทบาท KPI ของคุณเองคืออะไร คุณถูกคาดหวังให้อะไรให้สำเร็จ ลุล่วงบ้าง

สิ่งที่จำเป็น/สิ่งที่ไม่จำเป็น การตีความสองสิ่งนี้ ผมคิดว่าต้องใช้ชั่วโมงบินในการเรียนรู้ครับ

และเป็นเรื่อง Dynamic ที่ในแต่ละช่วง Business Stage จะแตกต่างกันไป

• บางช่วง คุณอาจต้องเน้นยอดขายมาก หลังบ้านไว้ก่อน ออกไปคว้าโอกาสมาก่อน
• บางช่วง คุณอาจต้องสวมบทผู้ตรวจตรา ในการ Monitor ทุกอย่าง 100%
• บางช่วง คุณต้องสร้างวัฒนธรรมองค์กร เพราะ คุณตระหนักดีว่า คุณไม่สามารถแยกร่างได้อีก

ประโยคนี้จึงดูเป็นสามัญง่ายมาก แต่ผมคิดว่าต้องใช้เวลาเก็บชั่วโมงบินอีกเยอะครับ

ท้ายที่สุด ผมเชื่อว่า ผู้บริหาร เอง เป็นหมวกหนึ่งที่อาจเกิดมาแค่สำหรับบางคนครับ

มันคงไม่ใช่หมวกที่จะสวมใส่สบายอะไร แต่ก็คงมอบประสบการณ์ชีวิตให้กับบางคน

เมื่อหน้าที่นี้เป็นเพียงหมวกหนึ่งของชีวิตเท่านั้น พี่ท่านหนึ่งจึงบอกกับผมไว้ว่า

“อย่าใส่หมวกอันไม่ถาวรนี้ 
กับ คนสำคัญของคุณนะ”